फोटो: पदम लिङदेन/दक्षिण कोरिया

भूपेन्द्र आचार्य                          
दक्षिण कोरिया 

दक्षिण कोरियामा लिम्बू जातिको महान पर्व चासोक तङनाम (न्वागी पूजा) आइतबार दक्षिण कोरियास्थित आन्याङ्ग प्रवासी गृहमा सम्पन्न भएको छ । किरात याक्थुङ्ग समिति दक्षिण कोरियाका सभापति नारद लिम्बूको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको उक्त कार्यक्रममा किरात राई परिवारका अध्यक्ष शम्भु राई, नेपाली जनसम्पर्क समितिका अध्यक्ष रतन सुब्बा, नेपाली सम्पर्क समितिका अध्यक्ष बम प्रसाद लावती, माइग्रेन्ट ट्रेड युनियनका उपाध्यक्ष काजीमान खापुङले लिम्बूहरुको कला र संस्कृति जोगाई राख्न र विश्वसामू परिचय गराउन सबै लाग्नुपर्ने बताउनुभयो । कार्यक्रम किरात याक्थुङ्ग समिति दक्षिण कोरियाका सदस्य राजु आङदेम्बेले सञ्चालन गर्नु भएको थियो भने स्वागत मन्तव्य तेज याक्सो (लिम्बु)ले गर्नु भएको थियो । उक्त पर्वमा लिम्बू परम्परा अनुसार (मुन्धुम) मन्त्र पढी याम सेर्माले पूजा गर्नु भएको थियो । स्मरणीय छ, दक्षिण कोरियामा १९९१ मा नेपाली प्रवेश गरे पनि यो पर्व पहिलो पटक मनाइएको थियो । यो पर्वलाई सरकारी विदाको रुपमा मंसिर पूर्णिमाको दिन दिइने गरिएको छ ।

                                     फोटो : उत्तम गुरुङृ

गत १७ तारिखको दिन द.कोरियाको राजधानी सउल, हेवादोङृको मारुनी पार्कमा विशाल र्‍याली,नारा र साँस्‍कृतिक प्रर्दशनी गरेर विश्‍व प्रवाशी दिवश भव्‍यताको साथ सम्‍पन्‍न भएको थियो । प्रवाशी मजदूर यूनियन [ MTU ] तथा मानव अधिकारवादी संघ संस्‍था द्धारा आयोजित उक्त कार्यक्रममा नेपाल,बंगलादेश,श्रीलंका,ईण्‍डोनेशिया,फिलिपिन्‍स आदी लगायत अन्‍य राष्‍ट्रका ३०० भन्‍दा प्रवाशी मजदूरहरूको सहभागी रहेको थियो । द.कोरियामा ज्‍यान गुमाएका विभिन्‍न राष्‍ट्रका ज्ञात तथा अज्ञात व्‍यक्तीहरूको नाममा १ मिनट मौनधारण गरेर कायर्क्रम शुरु गरिएको थियो ।

कार्यक्रम शुरु गर्न भन्‍दा केही समय अघि गत डिसेम्‍बर ११ तारिखको दिन प्रवाशी मजदूर यूनियन अवैधानिक भन्‍दै सो प्रवाशी मजदूर यूनियन क्‍योडङृगी मध्‍य शाखा अध्‍यक्ष मुहमद जामानलाई निशाना बनाएर पक्राउ गर्नु कानुन विपरित हो भन्‍दै विरोधका नाराको साथै तुरुन्‍त रिहाको माग गरेको थियो । उक्त कायर्क्रममा डेमोक्रेटिक लेबर पार्टीको सांसद तान ब्‍यङृ होले ’ अमानविय धरपकड तत्काल बन्द गर्ने माग गर्दे प्रवाशी मजदूरहरूको मानव अधिकार हनन्‌ भई रहेको र १२~१६ घण्‍टा काम गरेर पनि आफुले मजदूर भन्‍ने अधिकार पाएको छैन । यसलाई कानुनी रुपमा व्‍यवस्‍थीत गर्नु पर्छ ’ भन्‍नु भयो ।